Garageloket | Juridisch

Juridische vraagstukken

met betrekking tot contracten in tijden van crisis

 

Naast de gezondheidsaspecten van het coronavirus kunt u ook geconfronteerd worden met juridische vraagstukken.

Zo komt bij veel bedrijven inmiddels de vraag op in hoeverre een contractspartij zich in deze tijden van crisis kan beroepen op overmacht  (force majeure), als hij zijn verplichtingen uit de overeenkomst (al dan niet veroorzaakt door een probleem hoger in de keten) niet of niet op tijd kan nakomen vanwege de maatregelen die zijn genomen ter voorkoming van de (verdere) verspreiding van het coronavirus, of de economische en andere gevolgen die daardoor zijn ontstaan. Hoe zit het bovendien juridisch indien partijen contractueel geen overmachtsclausule zijn overeengekomen en één van de betrokken partijen zijn verplichtingen niet kan nakomen?

Volgens het contractenrecht dienen tussen partijen gemaakte afspraken in beginsel nagekomen te worden. Partijen die hun afspraken niet (tijdig) nakomen, kunnen door de andere partij “in gebreke worden gesteld”. Wordt betreffend “gebrek” vervolgens niet hersteld en is sprake van een blijvende tekortkoming zullen zij “in verzuim” zijn, hetgeen voor de benadeelde partij vervolgens reden kan zijn de overeenkomst te ontbinden of een schadevergoeding te verlangen.

Als, in tijden van crises, afspraken niet kunnen worden nagekomen en anders lopen dan partijen bij aanvang voor ogen hadden, zullen zij dus allereerst moeten bekijken wat zij over dat soort situaties met elkaar hebben afgesproken.

In sommige gevallen zijn partijen zelf een force majeure regeling overeen gekomen in hun overeenkomst of is aansprakelijkheid door middel van hun algemene voorwaarden uitgesloten.

Een beroep op force majeure kan er toe leiden dat de partij die iets moet doen, maar dat door de huidige omstandigheden niet kan, niet aansprakelijk gesteld kan worden voor de gevolgen van het niet kunnen nakomen van hetgeen door partijen is afgesproken, bijvoorbeeld de levering van bepaalde producten. Het kan ook zo zijn dat niet om opschorting of ontbinding van de overeenkomst verzocht kan worden. De tekst en uitleg van de overmachtsclausule, de bedoeling die beide partijen daar toentertijd aan hebben gegeven, alsmede hetgeen zij in situaties van overmacht redelijkerwijs van elkaar zouden mogen verwachten, zullen uiteindelijk bepalen wat de gevolgen voor beide partijen zullen zijn.

Indien partijen geen aparte overmachtsclausule zijn overeengekomen, of aansprakelijkheid niet door middel van algemene voorwaarden hebben uitgesloten, kunnen zij een beroep doen op de in de Nederlandse wet vastgelegde overmachtsregeling (artikel 6:75 van het Burgerlijk Wetboek). De partij die niet kan nakomen, zal moeten aantonen waarom hij dat niet kan, dat het niet kunnen nakomen bovendien niet aan zijn schuld te wijten is en er ook geen andere oplossing mogelijk is.

De Nederlandse wet biedt naast deze overmachtsregeling ook een mogelijkheid om overeenkomsten te wijzigen of te ontbinden op basis van “onvoorziene omstandigheden” (artikel 6:258 van het Burgerlijk Wetboek). Deze omstandigheden moeten dan wel zodanig zijn dat de andere partij “naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid” niet mag verwachten dat de tussen contractspartijen gemaakte afspraken ongewijzigd in stand gehouden worden.

Partijen doen er goed aan in zulke gevallen met elkaar in gesprek te gaan. Daarbij dient meegenomen te worden dat de verwachting is, dat de coronacrisis en de economische en andere gevolgen daarvan, van tijdelijke aard zijn. Een tijdelijke aanpassing van de overeenkomst (waaronder opschorting) of gedeeltelijke ontbinding ligt dan ook meer voor de hand dan een blijvende wijziging of gehele ontbinding.

Bovendien kan gesteld worden dat geen van betrokken partijen enige blaam treft en dat tegenvallers dus gelijkelijk over beide partijen verdeeld moeten worden. Geen van beide partijen zou, met andere woorden, dus commercieel mogen profiteren van een (tijdelijke) aanpassing van de overeenkomst. De partij die een commercieel voordelig contract heeft gesloten moet dat voordeel bij wijziging of ontbinding kunnen behouden. Bij het vaststellen van de nadelen moeten overigens ook eventuele voordelen betrokken worden die het gevolg zijn van eventuele compenserende overheidsmaatregelen.

Verstandig is overigens om in overeenkomsten die nu worden gesloten goed te kijken naar de daarin opgenomen overmachts- en opschortingsclausules, en deze waar nodig aan te (laten) passen. De effecten van Corona zijn nu immers niet meer als onvoorzien te beschouwen…

Onderstaand treft u enkele sites met aanvullende informatie:

Ook kunt u uw vraag aan ons richten. Hiervoor dient u uw vraagstelling zo exact mogelijk te beschrijven in onderstaand contactformulier. Een van onze juridisch specialisten zal dan binnen 2 werkdagen  contact met u opnemen.

Vul onderstaand contactformulier in

 

Stel uw vraag aan Garageloket.nl

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Direct naar: